Bereid je voor op de wet loontransparantie: handreiking en functieprofielen

Alle werkgevers, groot en klein, krijgen te maken met nieuwe regels over gelijke beloning van mannen en vrouwen. Want op 1 januari 2027 treedt de wet loontransparantie inwerking. Wat die wet inhoudt en wat die voor jou betekent, lees je in dit artikel. 

De nieuwe wet komt voort uit een Europese Richtlijn en heeft als doel de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen. Werkevers moeten er daarom voor zorgen dat hun salarissysteem voorziet in gelijk loon voor gelijke of gelijkwaardige arbeid. Daarnaast moeten medewerkers inzicht kunnen krijgen in het gemiddelde salaris van collega’s die hetzelfde of gelijkwaardig werk doen. En sollicitanten hebben recht op informatie over het beginsalaris of de loonschaal van de functie waarop zij solliciteren. Dat valt allemaal onder het kopje ‘loontransparantie’.

Wat ben je als werkgever verplicht door de nieuwe wet?

1. Transparantie voor sollicitanten

Sollicitanten moeten vooraf informatie krijgen over het startsalaris of de salarisschaal waarin ze worden ingedeeld. Ook moet je als werkgever kunnen uitleggen op basis van welke objectieve en genderneutrale criteria de salarissen worden vastgesteld. Als werkgever mag je sollicitanten geen vragen stellen over het eerdere of huidige salaris.

2. Recht op informatie

Medewerkers mogen straks informatie opvragen over het beloningsbeleid van de organisatie, hun eigen loonontwikkeling en de gemiddelde beloning van collega’s in gelijkwaardige functies, uitgesplitst naar geslacht. De werkgever moet die informatie binnen een redelijke termijn beschikbaar stellen. De richtlijn schrijft deze informatieverplichtingen voor om werknemers meer inzicht te geven in mogelijke loonverschillen.

3. Objectief systeem voor functiewaardering en functie-indeling 

Elke werkgever moet beschikken over systeem voor functiewaardering en functie-indeling dat gebaseerd is op objectieve en genderneutrale criteria. Hierbij moeten in elk geval de volgende aspecten worden meegenomen: vaardigheden, verantwoordelijkheden, inspanning en arbeidsomstandigheden. Ook factoren die relevant zijn voor een specifieke functie moeten worden meegenomen..

4. Rapportageverplichting voor grote bedrijven

Tot slot geldt voor grote bedrijven een rapportageverplichting over de loonkloof. Werkgevers met 100 medewerkers of meer moeten periodiek rapporteren over eventuele loonverschillen. Hoe vaak je als werkgever moet rapporteren, is afhankelijk van het aantal werknemers. Zo moeten werkgevers met 100 tot 250 werknemers elke drie jaar rapporteren. Voor werkgevers met 250 werknemers of meer geldt een jaarlijkse rapportageplicht. 

Blijkt uit de rapportage dat er een loonkloof van 5% of meer is die niet objectief verklaard kan worden? Dan moet je als werkgever, samen met de werknemersvertegenwoordigers, een beloningsevaluatie uitvoeren.

Functieprofielen

Eerder heeft BOVAG al gemeld dat het verstandig is om je tijdig voor te bereiden op de nieuwe wet. De voorbereidingen die je als werkgever moet treffen kosten namelijk tijd en vragen om inzicht in de verschillende functies en bijbehorende salarissen.

BOVAG heeft voor de meest voorkomende functies in de branche model-functieprofielen opgesteld waarin staat beschreven welke werkzaamheden er precies bij welk niveau horen. Deze functieprofielen staan in de functie-indelingshandboeken die horen bij de cao die – mogelijk – van toepassing is. Die informatie kun je dus ook gebruiken om aan bovenstaande verplichtingen te voldoen.

Handreiking

Ook is er in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een handreiking opgesteld. De handreiking is vooral bedoeld voor werkgevers en HR-professionals en laat zien hoe functies op een genderneutrale en objectieve manier kunnen worden gewaardeerd en hoe je de beloning daar als werkgever op kunt laten aansluiten. Dit betekent onder meer dat duidelijk moet zijn hoe functies worden gewaardeerd en hoe lonen worden vastgesteld. Ook helpt de handreiking vervolgens bij het uitleggen van toegestane beloningsverschillen aan werknemers. De handreiking bevat een praktische checklist die je kunt gebruiken om aan de nieuwe regels te voldoen.

Meer informatie en vragen

Tijdens het BOVAG HR-event op 1 juni zal de nieuwe wet behandeld worden. De specialisten van AWVN zullen ingaan op de praktische uitwerking van de wet, wat je hier als ondernemer of HR mee moet en welke voorbereidingen je nu al kunt treffen.

Heb je in de tussentijd vragen over de nieuwe wet? Neem dan contact op met BOVAG Ledenadvies via 030-65 95 300 of  ledenadvies@bovag.nl.