De pagina wordt geladen...
Goed werkgeverschap
03Arbeidsomstandigheden
Een goede werkgever zorgt er voor dat medewerkers in een veilige en gezonde werkomgeving hun werk kunnen doen. Om je daarbij te ondersteunen zijn er verschillende hulpmiddelen beschikbaar, zoals de branche-RI&E en de Arbocatalogus. Alle informatie over veilig en gezond werken lees je in dit dossier.
Veilig en gezond werken wordt een steeds belangrijker thema, bijvoorbeeld bij het behoud van jouw medewerkers, en het heeft grote voordelen voor jou als werkgever. Het zorgt er namelijk voor dat medewerkers duurzaam inzetbaar zijn, het beperkt veiligheids- en gezondheidsrisico’s en het vermindert ziekteverzuim.
Veiligheid op het werk is een verantwoordelijkheid van zowel jou als werkgever als van jouw medewerkers. Als werkgever ben je verplicht om een veilige en gezonde werkomgeving aan te bieden. Tegelijkertijd kunnen jouw medewerkers veilig en gezond werken door gebruik te maken van de juiste (beschermings)middelen en door het opvolgen van de veiligheidsinstructies.
Branchespecifieke afspraken over veilig en gezond werken
Sociale partners - BOVAG en vakbonden - zijn het eens over het belang van goede en veilige arbeidsomstandigheden. Daarom is ervoor gekozen om dit onderwerp gezamenlijk aan te pakken en branchespecifieke afspraken te maken. Die afspraken zijn vastgelegd in verschillende praktische hulpmiddelen. Denk daarbij aan de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), de Arbocatalogus en de Gevaarlijke Stoffen Assistent (GSA). Over die hulpmiddelen lees je hieronder meer informatie.
De RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) is het hart van veilig en gezond werken in jouw bedrijf en vormt de basis van het arbobeleid. Met de RI&E krijg je inzicht in de risico’s die bij jou spelen. Daarmee kun je een plan van aanpak maken met maatregelen om deze risico’s te beheersen. Het hebben van een RI&E en een plan van aanpak is verplicht voor iedere ondernemer met personeel. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) controleert hier dan ook op.
Alle informatie over de RI&E en hoe je toegang kunt krijgen tot de branche-RI&E, lees je op deze RI&E-dossierpagina.
Als je de RI&E hebt ingevuld dan kun je in de arbocatalogus maatregelen en oplossingen vinden om bepaalde risico’s die in jouw bedrijf aanwezig zijn te beheersen. In een arbocatalogus staan namelijk sectorspecifieke maatregelen beschreven die bedrijven moeten nemen om de normen uit de Arbowet na te leven. Deze maatregelen komen dus niet uit de Arbowet, maar de invulling hiervan wordt aan de bedrijven zelf overgelaten. De maatregelen in de arbocatalogus zijn opgesteld door sociale partners en kunnen per sector verschillen.
Ook vind je in de arbocatalogus handige tips en adviezen om de werkplek te verbeteren.
Nieuwe en gewijzigde arbocatalogi worden ter toetsing voorgelegd aan de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Nadat zij de arbocatalogus hebben goedgekeurd vormt de arbocatalogus het uitgangspunt voor het toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW.
BOVAG vertegenwoordigt leden uit verschillende branches die onder drie verschillende cao's vallen. Kijk dus goed welke cao op jouw bedrijf van toepassing is, zodat je ook de juiste arbocatalogus toepast:
In Nederland heeft 1 op de 6 werkenden te maken met gevaarlijke stoffen op het werk. Dat gebeurt in onze branche en ook in branches als de schoonmaak, bouw, (zware) industrie en gezondheidszorg. Een product met gevaarlijke stoffen is te herkennen aan de gevaarsymbolen op het etiket. Door de juiste maatregelen te nemen, kun je gezondheidsrisico’s tot een minimum beperken bij het werken met gevaarlijke stoffen. Als werkgever heb jij hierin een belangrijke taak.
Meer informatie over gevaarlijke stoffen en wat BOVAG doet ten aanzien van gevaarlijke stoffen, lees je op deze pagina.
Ook de Zelfinspectie ‘Werken met gevaarlijke stoffen’van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) kan helpen om de risico’s van het werken met gevaarlijke stoffen te inventariseren, te beoordelen, de maatregelen daarop af te stemmen en de aanpak te borgen in jouw bedrijf.
De NLA controleert ook op deze punten. Met de zelfinspectie kijk je als het ware door de bril van de inspecteur naar jouw eigen organisatie. Na afloop verschijnt een handige actiepuntenlijst met eventuele verbeterpunten. Je kunt altijd stoppen met de zelfinspectie om later weer verder te gaan.
Rollen en taken
Om het veilig en gezond werken op de werkvloer te stimuleren is het belangrijk dat je jouw medewerkers daarbij betrekt. Je kunt hen dus ook verschillende rollen toekennen. Denk aan het worden van Bedrijfshulpverlener (BHV’er) of Preventiemedewerker. Meer uitleg over die verschillende rollen lees je hieronder.
BHV speelt een belangrijke rol in de veiligheid van een bedrijf. In de RI&E staan hier dus vragen over en ook in de Arbowet staat dan ook dat elke werkgever BHV’ers moet hebben. Een BHV’er is een medewerker die helpt met:
- Het verlenen van eerste hulp bij ongevallen.
- Het beperken en bestrijden van brand. Het beperken van de gevolgen van ongevallen.
- In geval van een noodsituatie het alarmeren en evacueren van medewerkers en andere personen in het bedrijf.
Niet elke BHV’er hoeft alle taken te kunnen. Het is mogelijk om de taken te verdelen. Wel moeten alle BHV-taken voldoende aanwezig zijn.
De wet schrijft niet voor hoeveel BHV’ers er precies moeten zijn. Dat hangt namelijk af van de grootte van het bedrijf en de risico’s die er zijn. Maar doordat er altijd BHV aanwezig moet zijn, is het aannemelijk dat één BHV’er te weinig is. Deze medewerker gaat soms ook op vakantie, is vrij of kan een keer ziek zijn.
Is er slechts één BHV’er aanwezig of is de vaste BHV’eronverhoopt zelfs helemaal afwezig? Dan is het in sommige gevallen mogelijk om samen te werken met nabijgelegen bedrijven om de BHV te waarborgen. Daar zijn wel regels voor. Zo moet een BHV’er bijvoorbeeld binnen drie minuten paraat staan. Je blijft als werkgever altijd zelf verantwoordelijk voor het regelen van een goede BHV. Dus werk je samen met een ander bedrijf, spreek de regels goed af en leg ze vast op papier.
Opleiding tot BHV’er
Een BHV’er moet de juiste opleiding en materialen hebben om de taak goed te kunnen uitvoeren. Ook hier schrijft de wet niet voor welke opleiding, omdat dat afhangt van de situatie in je bedrijf. Er zijn verschillende aspecten binnen BHV, zoals eerste hulp bij ongevallen, reanimatie, brandbestrijding en evacuatie. Als je brandgevaarlijke processen uitvoert, zoals lassen, is het blussen van branden ook onderdeel van de BHV-training.
Met één keer een opleiding ben je niet klaar. Het is belangrijk dat BHV’ers regelmatig een herhalingsopleiding volgen. In de branche RI&E staat een keer per twee jaar voorgeschreven. Daarnaast moet er ook voldoende oefening zijn in de ontruiming van het pand.
Je kunt bij verschillende aanbieders een BHV-opleiding volgen, bijvoorbeeld bij Innovam. Zo'n training kan fysiek of online. Kijk goed wat bij jouw bedrijf past en nodig is om de BHV-taken goed uit te voeren. Via Pitspro is er een online-training BHV gericht op tankstations.
Heb je al een preventiemedewerker aangesteld? Elk bedrijf dat personeel in dienst heeft moet volgens de Arbowet een preventiemedewerker hebben. Wanneer je minder dan 25 medewerkers in dienst hebt, dan mag je die taak ook zelf uitvoeren. De preventiemedewerker houdt zich bezig met de dagelijkse gezondheid en veiligheid binnen een bedrijf. Volgens de Arbowet heeft de preventiemedewerker drie taken:
- (mede) opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E);
- adviseren van de bedrijfsarts en de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging over goede arbeidsomstandigheden;
- uitvoeren van arbo-maatregelen.
Om deze rol goed te kunnen uitvoeren moet de preventiemedewerker deskundig en ervaren zijn. Ook moet de preventiemedewerker voldoende tijd krijgen om zijn taken uit te voeren. Innovam heeft een cursus ontwikkeld (Preventiemedewerker Basis) waarin de preventiemedewerker onder andere leert wat er van hem verwacht wordt en hoe hij voorlichting geeft over veiligheid en gezondheid in het bedrijf.
Voor OOMT-aangesloten bedrijven is deze training kosteloos.Bedrijven uit de carrosseriebranche kunnen de vergoeding Scholing voor werkenden van OOC inzetten
Binnen jouw bedrijf kan je een vertrouwenspersoon aanwijzen. Een vertrouwenspersoon helpt als een medewerker onverhoopt te maken krijgt met ongewenst gedrag op de werkvloer. Dit kan bijvoorbeeld agressie van klanten zijn, maar ook pesten of discriminatie. Of de samenwerking met collega’s verloopt niet prettig. De vertrouwenspersoon biedt een luisterend oor en geeft advies hoe je medewerker het probleem bespreekbaar kan maken, waarbij de vertrouwenspersoon en de medewerker samen werken aan een oplossing. Alles wat de medewerker vertelt, wordt vertrouwelijk behandeld.
Voor bedrijven die vallen onder de cao voor het Motorvoertuigen- en Tweewielerbedrijf (MvT), voor bedrijven die vallen onder de cao Metaal & Techniek Carrosseriebedrijven (cao Carrosserie)en voor bedrijven die vallen onder de cao voor Tankstations & Wasbedrijven is er ook een branchevertrouwenspersoon beschikbaar die kosteloos ter beschikking staat, zie daarvoor:
Informatie bij de Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen
De Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen OOMT, OOC en SFTW bieden verschillende praktische hulpmiddelen die kunnen helpen om een veilige en gezonde werkomgeving te creëren. Er zijn bijvoorbeeld webinars, workshops en trainingen beschikbaar die zowel jij als werkgever als jouw medewerkers kunnen volgen.
Bedrijven die vallen onder de cao voor Motorvoertuigen- en Tweewielerbedrijven (MvT) kunnen op de website van OOMT hulpmiddelen vinden die helpen om een gezonde werkplek te creëren. Zo zijn er onder andere gratis cursussen voor de preventiemedewerker en staan er e-learning programma’s online die medewerkers de risico’s van het vak laten zien. Een incompany-training ‘De veilige werkplaats’ is ook mogelijk. Hierin staan thema’s centraal zoals: machineveiligheid, gevaarlijke stoffen en RI&E.
OOC is het opleidings- en ontwikkelingsfonds voor iedereen die werkzaam is in de carrosseriebranche. Op de website van OOC staat informatie over praktische ondersteuning, advies en hulpmiddelen waar je als werkgever gebruik van kunt maken om veilig en gezond werken vanzelfsprekend te maken. Zo werk je samen aan een werkplek waar iedereen fit en veilig aan de slag kan.
Voor bedrijven in de tank- en wasbranche is er SFTW. Op de website van SFTW vind je onder andere de branche-RI&E en het Handboek Milieu en Veiligheid.
Daarnaast kun je bij Pitspro verschillende Arbo-gerelateerde e-learnings, bijvoorbeeld over de veiligheid op en rondom het tankstation of het veilig werken in de wasstraat.
Handhaving
De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden, de arbeidsmarkt, arbeidsverhoudingen en het socialezekerheidsstelsel. Op het vlak van arbeidsomstandigheden doen zij dit door middel van aangekondigde en onaangekondigde inspecties maar zij kunnen ook onderzoek doen naar aanleiding van een klacht of ongeval.
Wanneer blijkt dat werkgever of medewerkers de regels overtreden dan mag de inspectie handhavend optreden. Zij kunnen dit doen door middel van waarschuwingen, boetes en stilleggingen. Meer informatie over handhaving door de NLA vind je op de deze website.