Kilometerblokkers: hoe herken je ze?

Nauwelijks zichtbare apparaatjes die ervoor zorgen dat gereden kilometers deels of zelfs helemaal niet worden geregistreerd: kilo­meterblokkers. Ze zijn lastig te signaleren en vormen een groeiend probleem in de mobiliteitsbranche. Hoe herken je deze vorm van tellerfraude en wat kun je doen als je een vermoeden hebt?

Kilometerblokkers zijn online verkrijgbaar voor een paar honderd euro, nauwelijks groter dan een USB-stick en bijna onzichtbaar weg te werken in een voertuig. Met een simpele handeling, bijvoorbeeld via knoppen op het stuur of met de richtingaanwijzer, kan de bestuurder de kilometerblokker activeren. Vanaf dat moment worden gereden kilometers geheel of gedeeltelijk niet geregistreerd.

Waar tellerfraude voorheen voornamelijk bestond uit het terugdraaien van de kilometerstand, voorkomen kilometerblokkers juist dat gereden kilometers überhaupt worden opgeslagen. Daardoor lijkt een voertuig veel minder te hebben gereden dan in werkelijkheid het geval is. Bij de Vereniging Aanpak Tellerfraude en de politie komen er regelmatig meldingen binnen van bedrijven en consumenten die een kilometerblokker hebben aangetroffen. Exacte cijfers ontbreken, maar de signalen wijzen erop dat het probleem toeneemt.

Vooral bij lease

Wat opvalt, is dat kilometerblokkers vooral worden aangetroffen in (private)leasevoertuigen. Door minder kilometers te registre­ren, kunnen bestuurders binnen de kilometerlimiet blijven en zo extra kosten voorkomen. Matthijs de Klein van de Vereniging Aanpak Tellerfraude: “Het kan voordelig zijn als je bijvoorbeeld maar twintigduizend kilometer per jaar mag rijden om zo wat van je gereden kilometers af te snoepen. Ook bij huurauto’s die voor een langere periode worden gehuurd, zou dit een motief kunnen zijn. Er zijn ook voorbeelden bekend van kilometerblokkers bij personenauto’s (waaronder ook exclu­sieve, dure exemplaren), bij campers die door consumenten in de verhuur worden aangeboden en bij motorfietsen. Een lage kilometerstand scheelt veel in de afschrijving.”

Slim verstopt

Een kilometerblokker wordt aangesloten op het elektronische systeem van het voertuig en onderbreekt geheel of gedeeltelijk de kilometerregistratie. Meestal zit het apparaat verborgen ach­ter het dashboard, in de buurt van de kilometer- en toerenteller of bij de OBD-aansluiting. Zonder demontage is het apparaat vaak nauwelijks zichtbaar. De blokker zelf zit vaak in een krimp­kous ter grootte van een USB-stick. Soms is het apparaat voorzien van een merknaam of logo om de werkelijke functie te verhullen. Ook worden er soms dubbele kilo­meterblokkers ingebouwd vanaf de OBD-stekkeraansluiting. Een extra, opvallend schoon draadje in de zekeringkast is een belangrijk signaal dat er mogelijk fraude is gepleegd met de kilometerstand.

Herken de signalen

Voor autobedrijven, leasebedrijven en verhuurders is alertheid belangrijk. Een of meerdere van de volgende signalen kunnen aanleiding zijn voor nader onderzoek:

• een loszittende kap of beschadiging rondom het dashboard, in de buurt van de toerenteller.

• een extra draad of verbinding bij de zekeringkast.

• slijtage die niet past bij de geregistreerde kilometerstand, zoals versleten matten, stuur en banden.

• dashboardmeters die niet meer werken, zoals de snelheidsmeter.

• onverwacht brandende storingslampjes.

• een onlogische verhouding tussen het aantal draaiuren van de motor en de geregistreerde kilometerstand.

• een gemiddeld brandstofverbruik dat niet past bij het aantal geregistreerde kilometers.

• verschillen tussen de kilometerregistratie van een track-and-­tracesysteem en de kilometerstand van het voertuig.

Kilometerblokkers moeten doorgaans na het starten van het voertuig handmatig worden geactiveerd. Dat gebeurt vaak via een specifieke knop op het stuur, zoals de OK-knop op het stuur tien seconden in te drukken. Een korte knippering van de rich­tingaanwijzers kan bevestigen dat de blokker is ingeschakeld.

Vermoeden? Doe nader onderzoek

Heb je het vermoeden dat de kilometerstand is gemanipuleerd door middel van een kilometerblokker, dan is nader onderzoek verstandig. Het uitlezen van het voertuig via de OBD-aansluiting kan waardevolle informatie opleveren. De kilometerstand en gebruiksgegevens worden namelijk op meerdere plekken in het voertuig opgeslagen, bijvoorbeeld in het storingsgeheugen of in de registratie van onderhoudsintervallen. Afwijkingen tussen die gegevens kunnen wijzen op manipulatie.

Ook andere informatiebronnen kunnen helpen om de werkelijke kilometerstand te controleren, zoals de SIM-kaart waarmee het voertuig is verbonden met online gebruikersportalen van het merk, digitale onderhoudsboekjes, onderhoudsfacturen, systemen van de fabrikant en fleetmanagementsystemen van lease- of wagenparkbeheerders. Door deze gegevens met elkaar te vergelijken, ontstaat vaak een beter beeld van de werkelijke gebruiksgeschiedenis van een voertuig.

Melden is belangrijk

Het manipuleren van tellerstanden is strafbaar. Dat geldt ook voor het gebruik van een kilometerblokker. De gevolgen kunnen fors zijn: de overtreding kan leiden tot een boete van € 10.000,– en/of zelfs een jaar gevangenisstraf. Ook het vervangen of repareren van een defecte kilometerteller mag niet zomaar. Dit moet worden gemeld bij de RDW. BOVAG adviseert ondernemers en zijn medewerkers daarom nadrukkelijk om nooit zelf aan de kilometerregistratie te sleutelen.

Ontdek je een kilometerblokker of vermoed je dat een voertuig ermee uitgerust is (geweest)? Meld dit dan altijd. Dit kan op de volgende manieren:

• Vereniging Aanpak Tellerfraude: via de website aanpaktellerfraude.nl. Kies voor ‘tellerfraude melden’.

• Politie: doe een melding bij de wijkagent of jouw contact­persoon bij de politie in jouw regio via politie.nl/mijn-buurt.

• Meld Misdaad Anoniem: via dit onafhankelijke meldpunt kun je anoniem informatie doorgeven over criminaliteit. Een melding doen kan telefonisch via (0800) 7000 of online via meldmisdaadanoniem.nl.

Samen fraude bestrijden

Een betrouwbare kilometerregistratie is essentieel voor de branche. Als er met de tellerstand van een auto is gesjoemeld, is niet meer met zekerheid vast te stellen hoeveel kilometers het voertuig daadwerkelijk heeft gereden. Heeft het voertuig wel het benodigde onderhoud gehad? Is de auto nog wel veilig? Een onjuiste kilometerstand beïnvloedt niet alleen de waarde van een voertuig, maar ook de veiligheid.

Om tellerfraude met kilometerblokkers aan te pakken, bundelen BOVAG, de Vereniging Aanpak Tellerfraude, de politie, RDW en de Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit hun krachten. Zij komen periodiek bij elkaar om kennis en signalen over kilometerblokkers te delen, zodat deze vorm van tellerfraude eerder herkend en effectiever aangepakt kan worden.

Voorbeelden van kilometerblokkers