Case Geschillencommissie: belang van het juiste huurcontract

Een bestelbus huren voor zakelijke activiteiten, maar het contract per ongeluk op een privénaam laten zetten: het lijkt een detail. Toch kan juist dat beslissend zijn als er onenigheid is over schade. In deze zaak leidde dat ertoe dat de Geschillencommissie Voertuigverhuur het geschil niet kon behandelen. Wat speelde er precies en wat betekent dit voor verhuurders?

Een huurder rijdt met een bestelbusje in de stad per ongeluk tegen een omhooggekomen verkeerspaaltje (poller). Het motorblok van het huurvoertuig raakt aan de onderzijde beschadigd. De ondernemer brengt op grond van de algemene voorwaarden van BOVAG een schadebedrag van ruim € 6.000,- in rekening. Volgens de verhuurder heeft de consument een hoog en onverantwoord risico genomen door over de poller te rijden. De huurder is het daar niet mee eens. Zij stelt dat haar slechts een beperkte mate van schuld treft: er was sprake van onoplettendheid. Zij wil daarom uitsluitend het eigen risico betalen. De huurder betaalt het volledige schadebedrag onder protest en legt de zaak voor aan de Geschillencommissie Voertuigverhuur.

Beoordeling van het geschil

Tijdens de zitting verklaart de huurder dat zij de bestelauto heeft gehuurd voor bedrijfsactiviteiten. Zij heeft de huurovereenkomst per ongeluk op haar eigen naam gezet, omdat zij privé ook regelmatig een auto huurt bij het verhuurbedrijf en haar gegevens daar al bekend waren. De Geschillencommissie beoordeelt uitsluitend geschillen tussen BOVAG-ondernemers en consumenten. Omdat deze overeenkomst is aangegaan voor bedrijfsactiviteiten, is juridisch sprake van een zakelijke overeenkomst. De Geschillencommissie verklaart zich daarom onbevoegd om het geschil te behandelen.

Drie vragen en antwoorden over deze case

1. Wat als de huurder wél als consument had gecontracteerd?

Als het voertuig voor privédoeleinden was gehuurd, had de Geschillencommissie wel een inhoudelijke uitspraak kunnen doen. Zij zou dan kijken naar de concrete omstandigheden in dit geval: hoe was de verkeerssituatie? Functioneerde de poller naar behoren? Was deze duidelijk zichtbaar? Waren er waarschuwingssignalen die zijn genegeerd? Lopen voertuigen op deze locatie vaker schade op? Dit staat nu allemaal niet in het bindend advies van de Geschillencommissie, omdat zij niet bevoegd was om het geschil te behandelen.

In de particuliere verhuurvoorwaarden van BOVAG wordt de situatie van de huurder niet letterlijk omschreven. Wat staat er wél in?

• Artikel 9: De consument moet met het voertuig omgaan zoals een goed huurder betaamt en het overeenkomstig de bestemming (als huurauto) gebruiken. Er staan enkele voorbeelden in van wat de consument niet moet doen: het is verboden om de huurauto te gebruiken op een terrein waarvoor het voertuig niet geschikt is, of op een terrein waarvan het betreden op eigen risico is.

Het botsen met een poller zou gezien kunnen worden als verkeerd omgaan met het gehuurde. Gaat de Geschillencommissie hierin mee, dan kan dat betekenen dat de verhuurder aanspraak maakt op vergoeding van de schade (meer dan het overeengekomen eigen risico). De consument kan mogelijk wel onderbouwen dat de schade haar niet (volledig) kan worden toegerekend en dat betaling van de volledige vergoeding onredelijk is. Deze uitzondering staat omschreven in de particuliere BOVAG-verhuurvoorwaarden: artikel 12, lid 2 en artikel 9, lid 1.

2. Wat als de zakelijke BOVAG-verhuurvoorwaarden waren gebruikt?

Bij een zakelijke overeenkomst, waarin de zakelijke verhuurvoorwaarden zijn toegepast, is de rechter bevoegd om over het geschil te oordelen. Ook de rechter zou naar de omstandigheden van het geval kijken en naar de (contractuele) voorwaarden.

Wat zeggen de zakelijke BOVAG-verhuurvoorwaarden over deze situatie? Daarin zijn de plichten van de huurder als volgt beschreven:

• Artikel 10: Het is verboden de huurauto te gebruiken op een terrein waarvoor het voertuig niet geschikt is, of op een terrein waarvan het betreden op eigen risico is. Pollers worden dus ook in de zakelijke verhuurvoorwaarden van BOVAG niet specifiek genoemd.
• Artikel 9: De huurder heeft de plicht om niet onoplettend of onvoorzichtig te rijden.

Dat laatste zou bij een zakelijke huurder die met een poller botst het geval kunnen zijn. Zoiets is te bestempelen als onoplettend en onvoorzichtig. Dat het gebruik niet is ‘zoals het een goede huurder betaamt’ is lastiger aan te tonen. Of daar in de ogen van een rechter ook echt sprake van zal zijn, hangt opnieuw af van de feiten: was de poller defect, goed zichtbaar en zijn eventuele waarschuwingen genegeerd?

Een belangrijk verschil: bij zakelijke verhuurvoorwaarden ontbreekt de mogelijkheid om aan te voeren dat volledige schadevergoeding onredelijk is. Gaat een rechter niet mee in het standpunt dat het eigen risico irrelevant is, omdat de zakelijke huurder een plicht schond (namelijk zorgvuldig/oplettend rijden)? Dan is de aansprakelijkheid beperkt tot het eigen risico. De hoogte van het overeen te komen eigen risico is bij zakelijke BOVAG-verhuurvoorwaarden niet met maximumbedragen ingekaderd, terwijl dat bij consumenten wel het geval is.

3. Wat kan de ondernemer in deze case doen?

Nu de Geschillencommissie zich onbevoegd heeft verklaard, kunnen de partijen naar de rechter stappen. Die zal het geschil dan inhoudelijk beoordelen. Waarschijnlijk zijn niet de zakelijke BOVAG-verhuurvoorwaarden gebruikt, want de overeenkomst werd ten onrechte als particuliere overeenkomst opgesteld, met de onbevoegdheid van de Geschillencommissie tot gevolg. Dan kom je dus niet toe aan dat samenspel van: aanvoeren van onzorgvuldig/onoplettend gebruik, en dus aansprakelijkheid voor het hele schadebedrag gelet op de zakelijke BOVAG-verhuurvoorwaarden.

De rechter zal dit dan waarschijnlijk beoordelen vanuit de context van rechterlijke uitspraken en de huurwet. Voor niet-woningen geldt Boek 7, titel 4 BW. Daarin staat onder meer dat de huurder zich moet gedragen als een goede huurder. Of het rijden tegen een poller ‘verkeerd gebruik’ is, hangt af van alle specifieke omstandigheden. Dus ook hier weer: was de poller defect, goed zichtbaar en zijn eventuele waarschuwingen genegeerd? De wet gaat er niet van uit dat het overeengekomen eigen risico niet zou gelden. Dat is wel expliciet zo opgenomen in de BOVAG-verhuurvoorwaarden (zowel zakelijk als particulier). Waarschijnlijk zal het daarom niet lukken om het hele schadebedrag te claimen en het eigen risico ‘te negeren’.

Tip: let op wie de huurder is en gebruik de juiste contracten en voorwaarden (zakelijk/particulier)

Deze zaak laat zien hoe belangrijk het is om goed te letten op de overeenkomsten en verhuurvoorwaarden die je door de huurder laat ondertekenen.

Bij particuliere huur kan een geschil worden voorgelegd aan de Geschillencommissie. Dat is laagdrempeliger dan een procedure bij de rechter. Wanneer je per ongeluk de zakelijke verhuurvoorwaarden zou gebruiken bij de huur aan een consument, zijn deze – gelet op de consumentenbescherming in de wet - te klantonvriendelijk. Een rechter zet de afspraken daarin dan opzij. Wanneer je ten onrechte de zakelijke verhuurvoorwaarden gebruikt bij een consument en die stapt naar BOVAG Bemiddeling of de Geschillencommissie, dan kan BOVAG de juiste verhuurvoorwaarden van toepassing laten verklaren via een verklaring tussen de huurder en BOVAG. Daarmee wordt de Geschillencommissie bevoegd en deze zal dan oordelen op basis van de verplichtgestelde BOVAG-verhuurvoorwaarden voor consumenten.

Gebruik de juiste voorwaarden

Als BOVAG-lid ben je verplicht om de particuliere verhuurvoorwaarden van BOVAG te gebruiken bij consumenten. Voor zakelijke klanten ben je niet verplicht de zakelijke verhuurvoorwaarden toe te passen, maar deze bieden wel goede bescherming als je zaken doet met zakelijke klanten. Je vindt de BOVAG-verhuurovereenkomst en -voorwaarden op deze pagina.

Meer uitspraken van de Geschillencommissie Voertuigverhuur lezen? Kijk dan in het dossier.